ABD-İran gerilimi tırmanırken, küresel piyasalarda risk iştahı azaldı. Petrol fiyatları yükseldi, tahvil faizleri arttı, borsalar geriledi.
ABD ile İran arasındaki artan gerilim, küresel piyasalarda risk iştahını azaltarak petrol fiyatlarını yükseltiyor ve yatırımcıları güvenli limanlara yöneltiyor. Orta Doğu’daki belirsizliğin sürmesi, piyasalarda endişeleri artırıyor.
Bölgede diplomatik çözüm umutlarının azalması, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oluyor. ABD basınında yer alan üst düzey bir İranlı yetkilinin, diplomatik çabaların başarısız olması halinde ülkenin saldırgan bir politika izleyebileceği yönündeki iddialar, gerilimi tırmandırdı. ABD Başkanı Donald Trump’ın, süresi dolan 60 günlük çerçeve anlaşmayı uzatmayacağını belirtmesi de durumu daha da karmaşık hale getirdi.
Fox News’in haberine göre Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ABD faaliyetlerini engellemesi durumunda Umman’a yönelik misilleme tehdidinde bulundu. Bu gelişmelerin ardından ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 artışla 91,4 dolara yükseldi. Yükselen petrol fiyatları, enflasyonist baskıları artırırken, tahvil piyasasında da satış baskısına yol açtı.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dünkü kapanışa göre 6 baz puan artışla yüzde 4,74 seviyesine çıktı. 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,32 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Jeopolitik gerilimlerin etkisiyle dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,7’ye yükselirken, altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 394 dolardan işlem görüyor.
Makroekonomik veriler tarafında, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) New York şubesi tarafından açıklanan imalat endeksi, ağustosta 20,6 ile 4 yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine çıkarak piyasa beklentilerini aştı. Ancak ABD’li çip şirketi Nvidia’nın OpenAI’ın yapay zeka fabrikasına 1,5 milyar dolar yatırım yapacağını açıklamasına rağmen, hisseleri piyasa sonrası işlemlerde yüzde 0,9 değer kaybetti. Bu gelişmelerle New York borsasında Dow Jones endeksi yüzde 0,51, S&P 500 endeksi yüzde 0,52 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,32 geriledi.
Avrupa piyasalarında da jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatlarındaki artışlar pay piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,28, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,66 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,38 değer kaybetti. İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 0,01 artış gösterdi.
Jeopolitik gerilimler ve artan tahvil faizleri, Asya piyasalarında da satış baskısını derinleştiriyor. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,94 ile 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Bu durumla Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,9, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 düştü.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,28 değer kaybederek 14.132,06 puandan tamamladı. Dolar/TL ise bankalararası piyasanın açılışında 47,9200 seviyesinden işlem görüyor. Analistler, yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt dışında ise Almanya ve Avro Bölgesi’nde ZEW ekonomik güven endeksi ve ABD’de sanayi üretimi verilerinin takip edileceğini belirtiyor.
