Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Günü’nde Türkiye’nin zenginliklerini ve koruma çalışmalarını duyurdu. Biyokaçakçılıkla mücadele ve veri tabanı oluşturma gibi adımlar vurgulandı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 22 Mayıs Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türkiye’nin biyolojik çeşitlilik açısından zenginliğine dikkat çekti. Bakanlık, biyokaçakçılıkla mücadele ve genetik kaynakların korunması amacıyla önemli adımlar attı.
Bakan Yumaklı, bu özel günün yaşam formlarının değerini hatırlattığını ve korunması için küresel farkındalık oluşturmayı amaçladığını belirtti. Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nin, çeşitliliğin korunması, sürdürülebilir kullanımı ve genetik kaynaklardan elde edilen faydaların adil paylaşımını hedeflediğini vurguladı. Bu yılın temasının ‘Küresel Etki İçin Yerel Hareket’ olduğunu söyledi.
Yumaklı, yerel adımların biyolojik çeşitlilik kaybını durdurmada dönüştürücü gücü olduğunu ifade etti. Kunming-Montreal Küresel Biyolojik Çeşitlilik Çerçevesi’ni, ‘2050’ye kadar doğayla uyumlu bir dünya oluşturma yol haritası’ olarak tanımladı. Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi ile biyolojik çeşitlilik unsurlarının envanterinin ülke genelinde tamamlandığını ve güncellenmeye devam ettiğini bildirdi.
Türkiye’nin coğrafi ve iklimsel özellikleriyle adeta küçük bir kıta özelliği taşıdığını belirten Yumaklı, Avrupa-Sibirya, Akdeniz ve İran-Turan biyocoğrafik bölgeleri ile geçiş zonlarına sahip olmasının bu zenginliği artırdığını söyledi. DKMP Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen envanter çalışmaları 7 yıl sürmüş, 25 bin adam/gün arazi çalışması gerçekleştirilmiş ve yaklaşık 2 milyon veri Nuh’un Gemisi Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Veri Tabanı’na aktarılmıştır. Bu kapsamda 16 binden fazla rapor üretilmiştir.
Nesli tehlike altındaki türler ve önemli alanlar belirlenerek, 2015’ten bu yana 81 ilde izleme çalışmaları yürütülüyor. 2013-2024 yıllarında 66 flora, 36 fauna ve 1 habitat türü için 103 tür eylem planı hazırlanmıştır. Türlerin durumu titizlikle takip edilmekte ve doğal ortamlarında korunmaları için tedbirler alınmaktadır.
Elazığ’da Doku Kültürü Laboratuvarı ve sera kurularak nadir ve endemik bitki türlerinin korunması ve çoğaltılması hedefleniyor. Cumhuriyet tarihinde ilk kez hayata geçirilen proje ile geleneksel ürünler, Biyolojik Çeşitliliğe Dayalı Geleneksel Bilgi Yönetim Sistemi’ne entegre edildi. Bu sistemde yaklaşık 123 bin veri kayıt altına alındı.
Türkiye’nin genetik kaynaklarının istismarını önlemek amacıyla biyokaçakçılıkla mücadele kapsamında kolluk kuvvetleri ve vatandaşlar bilinçlendiriliyor. Biyokaçakçılıkla Mücadele Bilgi Sistemi kuruldu ve bu sistem üzerinden vakalar takip ediliyor. 2007-2025 yılları arasında 26 farklı ülkeden 181 kişi hakkında işlem yapıldı ve 99 vakada yaklaşık 51 milyon lira idari para cezası uygulandı.
Dünya genelinde ekosistemleri ve insan sağlığını tehdit eden istilacı yabancı türlere karşı karasal, iç su ve deniz alanlarında kapsamlı projeler yürütülüyor. TERIAS ve MARIAS projeleriyle kritik alanlarda istilacı türlerin girişi önleniyor ve popülasyonları kontrol altına alınıyor. Bu çalışmalar sonucunda 177 istilacı yabancı türe ilişkin değerlendirme yapıldı ve veriler ‘TurİST’ sisteminde toplandı. Ulusal İstilacı Yabancı Türler Strateji ve Eylem Planı (2024-2035) tamamlandı.
Türkiye’nin doğal deniz ve kıyı habitatlarının korunması amacıyla ‘Deniz Habitat Tiplerinin ve Potansiyel Deniz NATURA 2000 Alanlarının Belirlenmesi Projesi’nin 2027 yılının ilk çeyreğinde başlatılması öngörülüyor.
