Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, sürücü belgesindeki “02” kodunu gerekçe göstererek işitme engelli bir kişinin üyeliğini reddeden TikTak’a 200 bin TL ceza kesti.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), işitme engelli bir kişinin üyeliğini yenilemeyen TikTak Yeni Nesil Çözümleri ve Araç Kiralama Anonim Şirketi’ne 200 bin lira idari para cezası uyguladı. Kurul, sürücü belgesinde “02” kişiselleştirilmiş kısıt kodu bulunan bir bireyin, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği gerekçesiyle hizmetten faydalandırılmamasını orantısız ve ölçüsüz buldu. Bu karar, şirketin engelli vatandaşlara yönelik uygulamasını eleştiren önemli bir adım oldu.
Yüzde 42 işitme engelli olan başvuran, daha önce üyesi olduğu araç kiralama şirketinin TikTak tarafından devralınmasının ardından üyelik verilerinin aktarılması ve yenilenmesi talebinde bulundu. Şirket, bu talebi sürücü belgesindeki “02” kodunu gerekçe göstererek reddetti. Bunun üzerine işitme engelli vatandaş, ayrımcılık yasağının ihlal edildiği iddiasıyla TİHEK’e başvurdu.
TikTak, TİHEK’e sunduğu görüşte, araç kiralama hizmetinin self-servis bir modelle yürütüldüğünü belirtti. Şirket, başvuranın sürücü belgesindeki kodun gerektirdiği sağlık koşullarının ve özel donanım ihtiyaçlarının araç başında anlık denetlenmesinin mümkün olmadığını savundu. Filosundaki tüm araçlarda özel donanım bulundurmanın imkansız olduğunu ifade eden şirket, uygulamanın can ve mal güvenliğini korumayı amaçladığını öne sürdü.
TİHEK, yaptığı incelemede, başvuranın engelini gerekçe göstererek bireysel bir değerlendirme yapmadan hizmetten yararlandırılmamasının orantılı ve ölçülü olmadığına hükmetti. Kurul, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği sonucuna vardı. Bu tespitin ardından şirkete 200 bin liralık idari para cezası uygulanmasına karar verildi.
Kararın gerekçe bölümünde, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu’nun “Eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı” başlıklı maddesi uyarınca engellilik temelinde ayrımcılığın yasak olduğu vurgulandı. İşitme engelinin hizmetten yararlanmada otomatik bir ret nedeni olarak kabul edilmesinin uygun olmadığı belirtildi.
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü, TİHEK’e sunduğu görüşte önemli bir detaya dikkat çekti. Sürücü belgesinde “02. İşitme desteği/iletişim desteği kodu” bulunan sürücülerin, işitme desteği veya iletişim desteği alması şartıyla uygun sınıftaki araçları kullanmalarında herhangi bir sakınca bulunmadığını bildirdi. Bu görüş, şirketin ret gerekçesini zayıflattı.
TİHEK, tüm bu hususları değerlendirerek, şirketin kısıt kodunun mahiyetini araştırmadan üyelik talebini doğrudan reddetmesinin ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığını belirtti. Kurul, şirketin farklı muamele meşru amaç taşısa bile uygulamada makul bir denge gözetmediğini ve başvuranı dezavantajlı konuma düşürdüğünü kesinleştirdi.
Reklam & İşbirliği: [email protected]