Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, küresel ekonomik dalgalanmalara rağmen Türkiye’nin büyüme potansiyeline dikkat çekti. Sermaye piyasalarındaki yapısal bir sorun olmadığını vurgulayan Yılmaz, hedefleri açıkladı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 21. MÜSİAD Expo Uluslararası Fuarı ve 29. IBF Uluslararası İş Forumu Açılış Töreni’nde küresel ekonomi ve ticaretin mevcut durumunu değerlendirdi. Yılmaz, jeopolitik gerilimler, artan korumacılık ve dönüşüm süreçlerinin küresel ticarette dalgalı bir seyir izlediğini belirtti.
Yılmaz, İsrail, ABD ve İran arasındaki gerilimlerin küresel mal ve hizmet ticaret beklentilerini olumsuz etkilediğini, lojistik maliyetlerini artırdığını ve enerji fiyatları üzerinden enflasyonist baskı oluşturduğunu ifade etti. Bu gelişmelerin küresel ticarette artan korumacılık eğilimini güçlendirdiğini vurguladı.
Yılmaz, küresel tedarik zincirlerinde yaşanan değişimlerin, ülkelerin ittifaklara dayalı ‘yakın ülkelerden tedarik’ ve ‘güvenli tedarik’ modellerini güçlendirdiğini söyledi. Ticaret akışlarının rotasını değiştiren bu gelişmelerin ikili ve çok taraflı ticaret diplomasisini daha önemli hale getirdiğini kaydetti. Küresel konjonktürdeki olumsuzluklara rağmen Türkiye ekonomisinin üretim kapasitesi ve ihracat gücüyle olumlu bir görünüm sergilediğini belirtti.
Milli gelirin 2002’de 239 milyar dolardan 2025’te 1,6 trilyon doları aştığını, 2026’nın ilk yarısı itibarıyla yıllıklandırılmış milli gelirin 1,7 trilyon doları geçtiğini aktardı. Kişi başına gelirinin 2002’de 3 bin 600 dolardan 2025’te 18 bin dolara ulaştığını, bu yıl sonu itibarıyla 20 bin dolar civarında olacağını tahmin ettiklerini sözlerine ekledi.
Yılmaz, küresel ekonomideki belirsizlik ve jeopolitik gerilimlerin enerji arzı ve ana ticaret rotalarındaki riskleri artırdığını, teslimat sürelerini uzattığını ve maliyetleri yükselttiğini dile getirdi. Özellikle ana ihracat pazarları olan Avrupa ve MENA (Orta Doğu ve Kuzey Afrika) bölgelerinde büyüme hızında olumsuz bir tablo olduğunu, bu bölgelerde küçülme beklentisi bulunduğunu belirtti. Gelecek sene ticaret ortaklarındaki büyümenin dünya büyümesinin üzerinde olacağı varsayımının olumlu bir perspektif sunduğunu ifade etti.
Mal ihracatının 2002’de 36 milyar dolardan geçen yıl 273,2 milyar dolara çıktığını, 2026 ağustos ayı itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatın 280 milyar dolara ulaştığını anımsattı. Hizmet ihracatının 2002’de 14 milyar dolardan 9 kat artarak 125 milyar dolara yükseldiğini, mal ve hizmet ihracatının toplamının 2002’de 50 milyar dolardan 8 kata çıkarak 400 milyar dolara yaklaştığını söyledi.
Pazar çeşitliliğini sağlama hedefiyle uzak ülkeler, İslam ülkeleri ve Afrika ülkeleri gibi stratejilerle ihracatın geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü aktardı. İhracat destekleri ve finansman araçlarının ayrılmaz bir bütün olarak ele alındığını belirtti.
Yılmaz, yerli üretimin haksız rekabete karşı korunmasının öncelikli alanları olduğunu, ithalata bağımlılığı azaltmayı ve üreticilere yönelik zararları önlemeyi sürdüreceklerini vurguladı. Kalkınma Yolu, Orta Koridor ve Zengezur Koridoru gibi yeni demir yolu bağlantılarıyla Türkiye’nin doğu-batı ve kuzey-güney eksenlerindeki ticaret akımlarındaki etkisini artırmayı öngördüklerini ifade etti. Tarihi Hicaz Demiryolu güzergahına yeni bir bakış açısıyla yaklaştıklarını ve bunun bölgesel istikrara katkı sağlayacağına inandıklarını belirtti. Limanlar, lojistik merkezler, sanayi bölgeleri ve demir yolu ağlarını bütünleştirerek Türkiye’yi küresel ekonominin üretim, lojistik ve ticaret merkezlerinden biri haline getirmeyi amaçladıklarını kaydetti.
Uluslararası yatırımcılara yönelik öngörülebilir, şeffaf, rekabetçi ve yatırımcı dostu bir iş ortamı sunacaklarını belirtti. Türkiye’de güçlü bir siyasi istikrar ve dirayetli bir liderlik olduğunu, makroekonomik temellerin sağlam olduğunu ifade etti. Bütçe açığının ve cari açığın uluslararası düzeyde yönetilebilir seviyelerde olduğunu, rezervlerin güçlü olduğunu söyledi.
Ülke risk priminin (CDS) aşağı seviyelere geldiğini, bankacılık sisteminin son derece sağlam olduğunu ve sermaye yeterlilik oranının yüksek olduğunu vurguladı. Yılmaz, sermaye piyasalarının kısıtlı bir alanında sorun yaşandığını ancak bu alana yönelik gerekli tedbirlerin alındığını belirtti. Sermaye piyasalarında yapısal bir sorun olmadığını, karşı karşıya olunan spesifik sorunların aşılmasıyla piyasaların daha da güçleneceğini ifade etti.
Gümrük idareleri ve kapılarının yenilenmesi, işlem kapasitelerinin artırılması gibi adımlarla dış ticaretin kolaylaştırıldığını söyledi. Serbest bölgelerin kapasitelerinin geliştirilerek yeşil dönüşüm ve döngüsel ekonomiye katkılarının artırılmasını planladıklarını aktardı. Bu politikalarla 2029’da mal ve hizmet ihracatını 450 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini belirtti.
