Türkiye’nin Hava Kalitesi Karnesi: Kara Rapor 2024

Hava Kirliliği ve Ölçümler

Türkiye’nin hava kalitesi karnesi olan “Kara Rapor 2024” yayınlandı. Rapor, İstanbul, Ankara ve İzmir’de hava kirliliğine yol açan partikül maddeler PM10 ve kanserojen PM2,5’in yeterli ölçümlerinin yapılmadığını gösterdi. İzmir’de ulusal limitin üstünde kirli hava solunurken, Ankara ve İstanbul limit sınırında bulunuyor. Özellikle İstanbul’da 2022 yılında PM10 kirliliği maruziyeti Dünya Sağlık Örgütü’nün kılavuz değerinin 2,5 katı olarak ölçüldü. Kanserojen PM2,5 maddesi ise yeterince ölçülemedi.

Hava Kirliliğinin Etkileri

Rapora göre, hava kirliliği meme kanseri riskini artırıyor. Fransa’da trafik kaynaklı NO2’e bağlı meme kanseri vakalarının yüzde 3,15’lik bir kısmının arttığı belirtiliyor. Türkiye’de nüfusun yüzde 92’sinden fazlası kirli hava soluyor ve bu durum ciddi sağlık risklerine neden oluyor.

Hava Kalitesi İzleme ve Önemi

Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) Koordinatörü Deniz Gümüşel, temiz bir çevrede yaşama hakkının korunabilmesi için etkin bir hava kalitesi izleme sistemi oluşturulması gerektiğini vurguladı. Ancak Türkiye’de mevcut altyapının etkin bir şekilde işletilmediğini belirtti. İstanbul’da bulunan 29 izleme istasyonunun yarısından düzenli veri alınamadığına dikkat çekerek, hava kirliliğinin ölümlerin yüzde 19’undan sorumlu olduğunu belirtti.

Hava Kirliliğinin Sağlık Üzerindeki Etkileri

Prof. Dr. Gamze Varol, hava kirliliği ile meme kanseri arasındaki ilişkinin vurgulanmasının önemli olduğunu belirtti. PM2,5 seviyelerinin yüksek olduğu bölgelerde meme kanseri vakalarında artış yaşandığına dair araştırmalardan bahsedildi. Ayrıca, hava kirliliğinin kazalar, yaralanmalar ve diğer ölümlerin yanı sıra ölümlerin yüzde 14,2’sinden sorumlu olduğu belirtildi. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre hava kirliliği, ölümlerin yüzde 19’undan sorumlu beş büyük nedenden biridir.